تبریز سالهاست که عنوان پایتخت صنعت شیرینی و شکلات ایران را یدک میکشد، شهری که زنجیره کامل این صنعت، از تأمین مواد اولیه و تولید ماشینآلات تا فرآوری، بستهبندی و صادرات، در آن شکل گرفته و امروز به یکی از مهمترین قطبهای صنایع غذایی کشور تبدیل شده است.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی تبریز، آذربایجانشرقی سهم قابل توجهی از تولید انواع شکلات، بیسکویت، ویفر، تافی و آبنبات کشور را در اختیار دارد و بسیاری از برندهای شناختهشده ملی فعالیت خود را از این استان آغاز کردهاند. استقرار واحدهای بزرگ تولیدی، دسترسی به بازارهای کشورهای همسایه، نیروی انسانی متخصص و زیرساختهای صنعتی مناسب، این استان را به مهمترین مرکز تولید و صادرات شیرینی و شکلات کشور تبدیل کرده است.
کیفیت محصول نهایی، وابستگی مستقیمی به کیفیت مواد اولیه دارد. شکر، آرد، روغنهای خوراکی، پودر و کره کاکائو، انواع مغزها، اسانسها، افزودنیهای مجاز و مواد بستهبندی، مهمترین اجزای این زنجیره هستند. توسعهی تولید داخلی مواد اولیه علاوه بر کاهش هزینههای تولید، وابستگی به واردات را کاهش داده و رقابتپذیری محصولات ایرانی را در بازارهای جهانی افزایش میدهد.
در صنعت امروز، کیفیت تنها با استفاده از فناوریهای نوین تولید امکانپذیر است. خطوط تماماتوماتیک تولید، دستگاههای میکس و پخت نقش مهمی در افزایش بهرهوری، کاهش ضایعات و ارتقای استانداردهای بهداشتی دارند.
در کنار جایگاه صنعتی، تبریز خاستگاه بسیاری از شیرینیهای اصیل ایرانی همچون قرابیه، نوقا، اریس، باقلوا و لؤز است. همین پیشینهی تاریخی در کنار توسعهی صنایع مدرن، موجب شده این شهر علاوه بر قطب تولید صنعتی، یکی از مهمترین مراکز فرهنگ شیرینی ایران نیز باشد.
مایهی مباهات است که تبریز طی سالهای متمادی، با تمام مشکلات و چالشهای اقتصادی کشور، همچنان قلب تپندهی این صنعت باقی مانده است، شهری که از گذشته با شیرینیهای سنتی شناخته میشد و امروز با کارخانههای مدرن، برندهای معتبر، ماشینآلات پیشرفته و نمایشگاههای بینالمللی، نقش تعیینکنندهای در آینده صنعت شیرینی و شکلات ایران ایفا میکند.
امسال نوزدهمین نمایشگاه بینالمللی شیرینی و شکلات، مواد اولیه، ماشینآلات و صنایع وابستهی ایران- تبریز، در حالی برگزار میشود که سایهی جنگ و فشارهای اقتصادی، بیش از هر زمان دیگری، بر فضای صنعت سنگینی میکند. گویا این روزها رمقی برای تولیدکنندگان نمانده است. در این شرایط صحبت از برگزاری نمایشگاه، شاید چندان مطلوب به نظر نرسد، اما بخش خصوصی همواره ثابت کرده است، پای کار است، تحت هر شرایطی! چنانچه حضور فعالان اقتصادی، تجار، صادرکنندگان و سرمایهگذاران در این دوره از نمایشگاه، مهر تائیدی است، بر این مهم، گرچه شاید کمی کمرونقتر نسبت به سالهای گذشته.
در ادامه پای صحبت تعدادی از حاضران در این نمایشگاه مینشینیم.
برگزاری نمایشگاه بینالمللی شیرینی و شکلات، زمینهساز توسعه صنعت غذا در کشور
رضا جعفری، رئیس انجمن صنایع غذایی استان و رئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق بازرگانی تبریز در آیین افتتاح نوزدهمین نمایشگاه بینالمللی شیرینی و شکلات، مواد اولیه، ماشینآلات و صنایع وابسته ایران- تبریز گفت: این نمایشگاه با وجود شرایط نهچندان مطلوب اقتصادی کشور، همچون سالهای گذشته برگزار شده و از نظر کیفیت غرفهها در سطح قابل قبولی قرار دارد.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی تبریز، جعفری اظهار کرد: نمایشگاه امسال از نظر کمیت و کیفیت، شباهت زیادی به دورههای گذشته دارد، هرچند انتظار ما این بود که با استقبال گستردهتر و حضور شرکتهای بیشتری برگزار شود و امیدواریم در سالهای آینده با برنامهریزی مناسب، شاهد برگزاری هرچه باشکوهتر این رویداد باشیم.
وی با اشاره به حضور شرکتهایی از نقاط مختلف کشور و تعدادی از شرکتهای خارجی در این نمایشگاه افزود: بر اساس اعلام برگزارکنندگان، فعالان داخلی و خارجی در این دوره حضور یافتهاند که میتواند به توسعه تعاملات تجاری و صنعتی کمک کند.
رئیس انجمن صنایع غذایی استان با بیان اینکه به نظر میرسد نمایشگاه امسال از نظر وسعت نسبت به برخی دورههای گذشته کوچکتر شده است، گفت: شرایط اقتصادی کشور در این موضوع بیتأثیر نبوده، اما با وجود این محدودیتها تلاش شده است نمایشگاه با کیفیت مناسبی برگزار شود.
جعفری از برنامهریزی برای برگزاری نمایشگاه جامع صنایع غذایی و کشاورزی خبر داد و گفت: هدف ما این است که در سالهای آینده نمایشگاه «آذرفود» را برگزار کنیم تا علاوه بر صنعت شیرینی و شکلات، سایر بخشهای تخصصی صنایع غذایی، کشاورزی و صنایع وابسته نیز در قالب یک رویداد بزرگ و بینالمللی در تبریز معرفی شوند.
وی با اشاره به مشکلات فعالان این صنعت خاطرنشان کرد: صنعت شیرینی و شکلات نیز همانند سایر بخشهای تولیدی کشور با چالشهایی از جمله تأمین مواد اولیه، محدودیتهای ارزی و دشواریهای اقتصادی روبهرو است و شرایط فعلی برای تولیدکنندگان ایدهآل نیست.
وی تأکید کرد: با وجود این مشکلات، صنعت غذا از معدود صنایعی بوده که با کاهش محسوس نیروی انسانی مواجه نشده است و براساس آخرین آمارها، تعدیل نیرو در این بخش بسیار ناچیز بوده است.
رئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق بازرگانی تبریز با اشاره به نقش صنعت غذا در تأمین نیازهای جامعه افزود: حتی در شرایط بحرانی نیز زنجیره تأمین مواد غذایی کشور دچار اختلال نشد و قفسه فروشگاهها از کالاهای اساسی خالی نماند. اگرچه افزایش قیمتها وجود داشت، اما کمبودی در تأمین مواد غذایی مشاهده نشد.
وی این موضوع را حاصل همکاری مسئولان، برنامهریزی مناسب و تلاش شبانهروزی تولیدکنندگان و صنعتگران حوزه غذا دانست و گفت: فعالان این صنعت با تمام توان تلاش کردند تا هیچ کالای اساسی از دسترس مردم خارج نشود و امیدواریم این مسیر خدمترسانی همچنان ادامه یابد.
طولانی بودن فرآیند واردات، تأمین مواد اولیهی صنعت شیرینی و شکلات را با چالش مواجه کرده است
اصغر کرمی، مدیرعامل شرکت آرتا فیدار کیا با اشاره به مشکلات تأمین مواد اولیهی صنعت شیرینی و شکلات گفت: طولانی بودن فرآیندهای اداری واردات، یکی از مهمترین چالشهای فعالان این حوزه است که میتواند موجب کمبود مواد اولیه در بازار شود.
وی اظهار کرد: شرکت آرتا فیدار کیا در زمینهی واردات مواد اولیهی مورد نیاز صنعت شیرینی و شکلات فعالیت میکند و محصولاتی همچون کره کاکائو(CB)، پودر کاکائو، شورتنینگ، سوربیتول، گلیسیرین و سایر مواد اولیه این صنعت را تأمین میکند.
وی با بیان اینکه مهمترین مشکل فعالان این حوزه، فرآیند طولانی واردات است، افزود: انجام مراحل اداری واردات گاهی چندین ماه زمان میبرد و همین موضوع میتواند موجب ایجاد کمبود مواد اولیه در کشور و اختلال در روند تولید واحدهای صنعتی شود.
کرمی با اشاره به مشکلات حملونقل بینالمللی نیز گفت: به دلیل شرایط منطقه و جنگ میان برخی کشورها، امکان ارسال مستقیم کالا به ایران در بسیاری از موارد وجود ندارد و ناچار هستیم محمولهها را از مسیر کشورهای دیگر، از جمله ترکیه، به ایران منتقل کنیم.
وی ادامه داد: این موضوع علاوه بر افزایش شدید هزینههای حملونقل، زمان رسیدن کالا به کشور را نیز طولانیتر کرده و تأمین مواد اولیه را با دشواریهای بیشتری مواجه ساخته است.
مدیرعامل شرکت آرتا فیدار کیا در خصوص برگزاری نمایشگاه تبریز نیز گفت: این نمایشگاه از نظر حضور بازدیدکنندگان تخصصی، رویداد موفقی بوده و تاکنون بیشتر مراجعهکنندگان از فعالان و متخصصان این صنعت بودهاند، هرچند ظرفیت برگزاری آن بیش از وضعیت فعلی است و میتواند با برنامهریزی بهتر، کیفیت بالاتری داشته باشد.
صنعت غذا در بحرانها نقش راهبردی ایفا کرده، اما حمایتها متناسب با اهمیت آن نیست
فهیمه دخانچی، مدیرعامل شرکت آیلینکام آذر با تأکید بر نقش راهبردی صنعت غذا در تأمین نیازهای کشور، گفت: فعالان این صنعت در شرایط بحرانی، از جمله جنگها و بحرانهای اخیر، اجازه ندادند کشور با کمبود مواد غذایی مواجه شود، اما میزان حمایتها از این بخش متناسب با جایگاه آن نیست.
وی افزود: مجموعه آیلینکام آذر فعالیت خود را از سال ۱۳۸۶ با تولید مایع تخممرغ آغاز کرده و امروز به بزرگترین تولیدکننده انواع پودر تخممرغ در کشور تبدیل شده است.
وی افزود: این مجموعه همچنین در زمینهی تولید مکملهای پروتئینی ورزشی، انواع خمیرهای آماده شامل خمیر یوفکا، خمیر پیتزا، خمیر باقلوا، خمیر هزارلا و پنیر پیتزا با برند «A2» فعالیت میکند.
دخانچی با بیان اینکه این مجموعه شامل چهار کارخانه است، گفت: در حال حاضر حدود ۳۵۰ نفر بهصورت مستقیم در این واحدهای تولیدی مشغول به کار هستند و چندین برابر این تعداد نیز به شکل غیرمستقیم از فعالیت این مجموعه ارتزاق میکنند.
وی نمایشگاه بینالمللی شیرینی و شکلات تبریز را فرصتی مناسب برای معرفی ظرفیتهای صنعت غذا دانست و اظهار کرد: این رویداد زمینهی معرفی توانمندیهای استان و کشور، توسعهی ارتباط میان واحدهای تولیدی، گسترش بازارهای داخلی و خارجی و همچنین برندسازی را فراهم میکند و حضور در چنین نمایشگاههایی تأثیر قابل توجهی در معرفی محصولات و توسعه بازار دارد.
مدیرعامل آیلینکام آذر در عین حال از وضعیت برگزاری نمایشگاه امسال انتقاد کرد و گفت: متأسفانه نمایشگاه امسال از نظر کیفیت برگزاری در سطح قابل قبولی نبود. تأخیر در تحویل غرفهها، ضعف در نظافت و سیستم تهویه و برخی نارساییهای اجرایی، از جمله مشکلاتی بود که رضایت شرکتکنندگان را تحت تأثیر قرار داد و لازم است در دورههای آینده مورد توجه جدی قرار گیرد.
وی با اشاره به جایگاه صنعت غذا در اقتصاد کشور خاطرنشان کرد: صنعت غذای آذربایجانشرقی سهم قابل توجهی در تولید کشور دارد و در بحرانهای اخیر نیز این صنعت توانست با تداوم تولید، نیاز بازار را تأمین کرده و از بروز کمبود کالاهای اساسی جلوگیری کند.
دخانچی تأکید کرد: با وجود نقش مهم صنعت غذا در تأمین امنیت غذایی کشور، انتظار میرود حمایتهای بیشتری از فعالان این بخش صورت گیرد و زیرساختهای برگزاری نمایشگاههای تخصصی نیز متناسب با اهمیت این صنعت ارتقا یابد.
نمایشگاه شیرینی و شکلات تبریز فرصتی برای توسعهی همکاریهای تجاری و صادرات غیرنفتی است
جوادی، مشاور کمیسیون صنایع غذایی اتاق بازرگانی تبریز، نمایشگاه بینالمللی شیرینی و شکلات تبریز را یکی از مهمترین رویدادهای تخصصی صنعت غذا در کشور دانست و گفت: این نمایشگاه بستر مناسبی برای معرفی فناوریهای نوین، توسعهی همکاریهای تجاری و تقویت صادرات غیرنفتی فراهم میکند.
وی اظهار کرد: این نمایشگاه بهصورت تخصصی در حوزهی شیرینی و شکلات برگزار میشود و فعالان زنجیرهی ارزش این صنعت، از تولیدکنندگان و تأمینکنندگان مواد اولیه گرفته تا شرکتهای توزیع، فروش و برندهای مطرح، در آن حضور دارند.
وی افزود: هدف از برگزاری این رویداد، معرفی آخرین دستاوردها، فناوریهای نوین، محصولات جدید و نوآوریهای صنعت شیرینی و شکلات است و تبریز بهعنوان قطب تولید شیرینی و شکلات ایران، هر ساله افتخار میزبانی این نمایشگاه را بر عهده دارد.
جوادی با اشاره به نقش این نمایشگاه در توسعهی ارتباطات تجاری تصریح کرد: این رویداد فرصت ارزشمندی را برای تعامل و شبکهسازی میان تولیدکنندگان، فعالان اقتصادی و تأمینکنندگان ایجاد میکند تا ضمن آشنایی با ظرفیتهای یکدیگر، زمینهی همکاریهای جدید را فراهم کنند.
وی ادامه داد: نمایشگاههای تخصصی از این دست، نقش مؤثری در مشترییابی، توسعهی بازار، افزایش تعامل میان شرکتهای تولیدی و توزیعی و همچنین گسترش صادرات غیرنفتی دارند و میتوانند مسیر ورود محصولات ایرانی به بازارهای بینالمللی را هموارتر کنند.
جوادی با بیان اینکه برگزاری مستمر چنین رویدادهایی به رشد صنعت غذا کمک میکند، گفت: کارشناسان این حوزه بر این باورند که نمایشگاههای تخصصی، علاوه بر معرفی توانمندیهای داخلی، زمینهی جذب مشتریان جدید، توسعهی همکاریهای تجاری در داخل و خارج از کشور و افزایش رقابتپذیری صنایع غذایی را فراهم میکنند.
مشاور کمیسیون صنایع غذایی اتاق بازرگانی تبریز، با اشاره به چالشهای صنعت غذا اظهار کرد: مهمترین نیاز این صنعت، حمایت از تولید، تسهیل فرآیندهای تجاری و ایجاد بسترهای مناسب برای توسعهی بازارهای داخلی و خارجی است تا فعالان این حوزه بتوانند با قدرت بیشتری در بازارهای جهانی حضور پیدا کنند.
آزادسازی صادرات روغنهای تخصصی، مهمترین مطالبه صنعت است
نجومی، مدیرعامل شرکت کیفیتاندیشان جهاننگر یکی از واحدهای صنعتی شرکتکننده در این نمایشگاه با تأکید بر ضرورت آزادسازی صادرات روغنهای تخصصی، این اقدام را مهمترین مطالبه فعالان این حوزه دانست و گفت: با آزاد شدن صادرات، بخش عمدهای از مشکلات تولیدکنندگان برطرف خواهد شد.
وی اظهار کرد: شرکت کیفیتاندیشان جهاننگر از سال ۱۳۹۸ فعالیت خود را در زمینهی تولید انواع روغنهای تخصصی مورد استفاده در صنعت شیرینی و شکلات آغاز کرده و امروز محصولات متنوعی از جمله روغنهای ویژه کرمهای شکلاتی مانند نوتلا، روغنهای مقاوم به حرارت برای انواع فیلینگ و روغنهای قالبی مورد استفاده در تولید کیک را تولید میکند.
وی افزود: این شرکت علاوه بر فعالیت در خراسان، در استانهای آذربایجانشرقی و مازندران نیز دارای سایت تولیدی است و محصولات خود را به صنایع مختلف عرضه میکند.
نجومی با اشاره به حضور این شرکت در نمایشگاه تبریز گفت: حدود ۷۰ درصد صنعت شیرینی و شکلات کشور در تبریز متمرکز است و بخش عمدهی مشتریان ما نیز در این منطقه فعالیت دارند، به همین دلیل حضور در این نمایشگاه برای ما اهمیت ویژهای دارد.
وی مهمترین مطالبهی تولیدکنندگان این حوزه را آزادسازی صادرات روغنهای تخصصی عنوان کرد و گفت: روغن در گذشته کالایی یارانهای و استراتژیک بود، اما اکنون یارانهی آن حذف شده است. بنابراین انتظار داریم با تسهیل و آزادسازی صادرات، امکان حضور تولیدکنندگان در بازارهای خارجی فراهم شود تا مشکلات این صنعت کاهش یابد.
وی همچنین درباره نحوهی برگزاری این نمایشگاه اظهار کرد: دمای زیاد سالنهای نمایشگاه از جمله نکاتی است که نیازمند رسیدگی است. همچنین افزایش تعداد سالنها و غرفهها میتواند به ارتقای کیفیت برگزاری این رویداد و حضور گستردهتر شرکتها کمک کند.
گزارش: طاها اعتمادی
عکاس: ریحانه رضایی