کلینیک صنعت دانشبنیان «نقطهی کور؛ شبیهسازی اتاق فکر در بحران» به همت مرکز شتاب تبریز، با حضور اعضای شرکتهای دانشبنیان، دانشمحور و فناور، فعالان اقتصادی و فعالان اقتصادی در اتاق بازرگانی تبریز برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی تبریز، جعفر محرمپور، دبیر کل اتاق بازرگانی تبریز در این نشست، با بیان اینکه اقتصاد کشور در شرایطی قرار گرفته که از یک بحران به بحران دیگر میرود، گفت: در چنین شرایطی راهی جز بازگشت به ظرفیتها و توانمندیهای داخلی، تقویت دانش و افزایش قدرت سازگاری کسبوکارها نداریم.
از یک بحران به بحران دیگر میرویم
وی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور، گفت: شرایط اقتصادی کشور از مرحله اضطراب عبور کرده و به مرحله بحران رسیده است و امروز در وضعیتی قرار داریم که از یک بحران به بحران بعدی میرویم.
دبیر کل اتاق تبریز افزود: راهی جز این نداریم که به ظرفیتها و توانمندیهای خودمان بازگردیم و ببینیم چگونه میتوانیم در این شرایط به فعالیت و حیات اقتصادی خود ادامه دهیم.
محرمپور با تأکید بر ضرورت شناخت واقعیتهای اقتصادی، بیان کرد: بدون شناخت واقعیتها و با مدل گلخانهای تصمیمسازی و تصمیمگیری، شرایط موجود تشدید خواهد شد.
وی با اشاره به ظرفیت تشکلهای اقتصادی و دانشبنیان، اظهار کرد: امیدواریم تشکلهای عضو اتاق بازرگانی که از نظر دانشمحوری ظرفیت بالایی دارند، بتوانند حتی یک یا دو درصد شرایط را نسبت به گذشته بهبود دهند.
وی ادامه داد: آرزوهای ما در این کشور بسیار کوچک شده است و امروز حتی بهبود 1 یا 2 درصدی شرایط نیز اهمیت پیدا کرده است.
محرمپور با اشاره به اهمیت «نگرش» در مدیریت، گفت: حدود ۲۲ سال است، جملهای را که در یک همایش بینالمللی بازاریابی شنیدم، تکرار میکنم. «اگر حروف انگلیسی را از A تا Z معادلسازی کنیم، تنها کلمهای که مجموع ارزش حروف آن به عدد ۱۰۰ میرسد، واژهی «Attitude» به معنای نگرش است.
وی افزود: یکی از مشکلات کشور، زاویه دید ما نسبت به مسائل و همچنین زاویه دید مسئولان است و گاهی برای حل یک مسئله باید زاویه نگاه خود را تغییر دهیم.
دبیر کل اتاق تبریز با اشاره به مثال «کرگدن» اظهار کرد: زمانی که کرگدن به انسان حمله میکند، کافی است انسان یک قدم به چپ یا راست بردارد، چراکه هرچه کرگدن نزدیکتر میشود، زاویه دید آن محدودتر خواهد شد.
وی ابراز امیدواری کرد: مدل «کرگدنی» مدیریت در کشور اصلاح شده و تصمیمگیریها با نگاه بازتر، واقعبینانهتر و مبتنی بر دانش و واقعیتهای جامعه انجام شود.
«کلینیک صنعت» برای شناسایی و حل مسائل صنعتگران شکل گرفته است
در ادامه این نشست، نادر آقازاده، عضو هیئتمدیره انجمن شرکتهای دانشمحور و فناوریهای آذربایجانشرقی، با اشاره به آغاز فعالیت این انجمن اظهار کرد: امیدواریم حرکتی که با همکاری اتاق بازرگانی و شرکتهای دانشبنیان آغاز شده، بتواند به موفقیت اکوسیستم دانشمحور و فناوری استان منجر شود.
وی افزود: بسیاری از صنعتگران با مسائل و مشکلات مختلف مواجه هستند و مشکل خود را نیز میشناسند، اما در بسیاری از موارد راهحل مناسبی برای رفع آن ندارند. هدف از راهاندازی کلینیک صنعت نیز کمک به شناسایی و حل این مشکلات و در نهایت کمک به توسعه اقتصادی منطقه است.
تأکید بر بازار و تیمسازی در شرکتهای دانشبنیان
علی فرهادی، فعال اقتصادی، نیز در پنل تخصصی این کلینیک با اشاره به تجربه فعالیت اقتصادی خود، گفت: در آغاز یک کسبوکار، باید نیاز جامعه و بازار را بهدرستی شناخت و احصا کرد و در شرایط مختلف، بازار را به عنوان یکی از مهمترین گلوگاههای کسبوکار مورد توجه قرار داد.
وی افزود: تجربه ما در تیمسازی نیز نشان داد که در شرکتهای دانشبنیان، به دلیل ضرورت استفاده از نیروهای متخصص، گاهی فاصله تجربهای قابل توجهی میان مؤسس و اعضای تیم ایجاد میشود و به همین دلیل در مقطعی تصمیم گرفتیم ساختار شرکت را بازطراحی و تیم جدیدی ایجاد کنیم.
وی با تأکید بر ضرورت تنوعبخشی به مسیرهای درآمدی شرکتها، بیان کرد: نباید تنها به یک مسیر درآمدی وابسته باشیم؛ فعالیتهای مختلف در حوزه تخصصی میتواند سرنخهای جدیدی برای توسعه کسبوکار ایجاد کند تا در صورت بروز مشکل در یک بخش، بخشهای دیگر به ادامه حیات مجموعه کمک کنند.
فرهادی با اشاره به تجربه فعالیت در دوران کرونا، گفت: شرکتهای دانشبنیان تقریباً هر روز با چالش مواجه هستند و نمیتوان انتظار داشت دورهای بدون چالش سپری شود؛ بنابراین باید برای حوزههای مختلف از قبل راهکارهایی طراحی و برای مواجهه با بحران آماده شد.
شرکتهای دانشبنیان باید با ادبیات بازار آشنا باشند
سید رضا دامادی، فعال اقتصادی، نیز در این پنل تحصصی این نشست با اشاره به مهمترین درس تجربه فعالیت اقتصادی خود، اظهار کرد: نقطه شروع فعالیت شرکتهای دانشبنیان باید شناخت بازار باشد و شرکتهایی که برآمده از علم و دانش هستند، باید با ادبیات بازار آشنایی کافی داشته باشند.
وی با اشاره به تجربه فعالیت در حوزه دارویی و محصولات بیولوژیک، گفت: یکی از چالشها، فرهنگسازی برای پذیرش محصولات جدید است. در بازار دارویی، نسبت به استفاده از برخی محصولات داخلی مقاومتهایی وجود داشت، اما با شناخت بهتر بازار مشخص شد که برای ورود محصولات جدید باید از مسیرهای موجود و مورد اعتماد بازار آغاز کرد و بهتدریج مسیر را تغییر داد.
وی افزود: کشور ما بهصورت تاریخی جامعهای سنتگراست و در بسیاری از حوزهها گذشته را بیشتر از آینده دوست داریم؛ این موضوع در صنعت نیز نمود پیدا میکند و هنگام ورود یک محصول جدید به بازار باید این واقعیت مورد توجه قرار گیرد.
دامادی همچنین با اشاره به تجربه تغییر مسیر شرکت، بیان کرد: در مقطعی شرایط ارزی بهگونهای تغییر کرد که ادامه مسیر قبلی امکانپذیر نبود و مجبور شدیم تصمیمی جدی برای تغییر مسیر شرکت بگیریم. این تصمیم با مخالفتهایی مواجه شد، اما در نهایت نتیجه مطلوبی داشت.
این فعال حوزه دانشبنیان تأکید کرد: اگر شرکت چند نوع فعالیت مرتبط از جمله بازرگانی، خدمات، واردات و صادرات داشته باشد، در صورت بروز مشکل در یکی از بخشها میتوان فعالیت را موقتاً متوقف و منابع و نیروی انسانی را به بخش دیگری منتقل کرد؛ بنابراین یک مشکل نباید به معنای از بین رفتن کل شرکت باشد.
بیزینسدیزاین؛ افزایش قدرت سازگاری کسبوکارها در بحران
آرش مدرسی، محقق و مشاور نوآوری و بیزینسدیزاین نیز با تأکید بر اهمیت «درک مسئله» پیش از ارائه راهکار، گفت: در بیزینسدیزاین ابتدا باید مطمئن شویم مسئله کسبوکار را بهدرستی فهمیدهایم و سپس به دنبال راهکار برویم.
وی با اشاره به تجربه فعالیت در حوزه مشاوره و آموزش کسبوکارها، اظهار کرد: یکی از آسیبهای موجود، واکنشی بودن جامعه و کسبوکارهاست؛ بهگونهای که اقدامات پیشگیرانه معمولاً زمانی انجام میشود که مشکل ایجاد شده است.
ویافزود: با توجه به پیچیدگی و سرعت تغییرات اقتصادی، پیشبینی دقیق آینده دشوار شده است و کسبوکارها به جای صرف منابع برای پیشبینی، باید بر افزایش قدرت سازگاری و تابآوری خود تمرکز کنند.
مدرسی تحریم، اختلال در تجارت و مبادلات مالی، کمبود نیروی انسانی، مشکلات لجستیکی و انرژی را از جمله چالشهای فعلی برشمرد و گفت: در چنین شرایطی رشد صرفاً به معنای افزایش فروش نیست و باید فرصتهای ایجادشده در دل بحران نیز شناسایی شوند.
وی حفظ نقدینگی، کاهش فاصله زمانی میان ورود و خروج منابع، تنوعبخشی به مشتریان و تأمینکنندگان و کاهش وابستگی به یک بازار یا منبع درآمد را از محورهای مهم تابآوری کسبوکارها عنوان کرد.
مدرسی همچنین بر ضرورت ایجاد جریانهای درآمدی متنوع تأکید کرد و گفت: کسبوکارها میتوانند در کنار فعالیت اصلی خود، خدماتی مانند تعمیر و نگهداری یا آموزش ارائه کرده و از مدلهای درآمدی جدید برای عبور از شرایط بحرانی استفاده کنند.
این مشاور کسبوکار، با اشاره به موضوع سرمایهپذیری کسبوکارها، اظهار کرد: سرمایهگذار صرفاً به اعداد فروش گذشته نگاه نمیکند، بلکه باید مشخص باشد سرمایه جدید چه تغییر ملموس و نقطه عطفی در بازار، سهم بازار، سودآوری و ارزش کسبوکار ایجاد خواهد کرد.
وی تأکید کرد: کسبوکارها نباید ریسکهای خود را پنهان کنند، بلکه باید ریسکهای احتمالی مانند اختلال در مرزها، لغو پروازها یا مشکلات تأمین را شناسایی کرده و برای هرکدام راهکار مشخصی داشته باشند.
بررسی آزمایشی پرونده یک شرکت دانشبنیان در «اتاق فکر بحران»
در بخش دیگری از این نشست، پرونده شرکت «کیانسنس» بهصورت کاربردی و حضوری مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.
در این بخش، علیرضا برزگری، قائممقام ایرانخودرو در جایگاه مدیرعامل، اکبر علیزاده در جایگاه مدیر مالی و مسئول وصول مطالبات و نادر آقازاده بهعنوان نماینده شرکتهای دانشمحور و فناوریهای آذربایجانشرقی، با شبیهسازی یک اتاق فکر بحران، ابعاد مختلف پرونده این شرکت را برای حاضران بررسی و تحلیل کردند.
این نشست با هدف شناسایی مسائل و نقاط کور کسبوکارها، بررسی راهکارهای مواجهه با بحران و استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و دانشمحور برای حل مسائل صنعت برگزار شد.