تاریخ : يکشنبه 22 شهريور 1405
کد 7319

هشدار درباره بحران تأمین سوخت بخش کشاورزی در زمستان

رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و محیط زیست اتاق بازرگانی تبریز با هشدار نسبت به مشکلات احتمالی تأمین سوخت در فصل زمستان گفت: کشاورزان، تولیدکنندگان و به‌ویژه واحدهای گلخانه‌ای در ماه‌های پیش‌رو ممکن است با چالش‌های جدی در تأمین سوخت مواجه شوند و ضروری است دستگاه‌های مسئول از هم‌اکنون برای جلوگیری از اختلال در تولید و افزایش فشار بر فعالان این بخش تدابیر لازم را اتخاذ کنند.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی تبریز، بشیر جعفری در نشست کمیسیون کشاورزی، آب و محیط زیست اتاق تبریز، با اشاره به بررسی‌های انجام‌شده، اظهار کرد: کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی شرایط پیش‌رو را بررسی کرده و بر این اساس، به نظر می‌رسد زمستان سختی در انتظار بخش کشاورزی باشد. در این میان چند موضوع اساسی از جمله برق، گاز، آب و مهم‌تر از همه نقدینگی، اهمیت ویژه‌ای دارد.
جعفری در ادامه با بیان اینکه تأمین نقدینگی مورد نیاز بخش کشاورزی طی سال‌های گذشته با مشکلاتی مواجه بوده است، افزود: امروز بیش از هر زمان دیگری تأمین سرمایه در گردش برای تولیدکنندگان اهمیت دارد و انتظار می‌رود بانک‌ها با رویکردی ریسک‌پذیرتر، در تأمین مالی واحدهای تولیدی بخش کشاورزی نقش مؤثرتری ایفا کنند.
جعفری تأمین سوخت را یکی دیگر از نگرانی‌های جدی بخش کشاورزی عنوان کرد و گفت: نگرانیم در فصل زمستان، کشاورزان، تولیدکنندگان و به‌ویژه گلخانه‌ها با مشکلات عدیده‌ای در زمینه تأمین سوخت مواجه شوند. از سوی دیگر، افزایش هزینه آب و برق نیز فشار مضاعفی بر بخش کشاورزی وارد کرده است و ضروری است حمایت‌های لازم در این زمینه صورت گیرد.
رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و محیط زیست اتاق بازرگانی تبریز با اشاره به ظرفیت بالای تولید محصولات کشاورزی در آذربایجان شرقی، ادامه داد: در حال حاضر چهار تا پنج محصول مهم کشاورزی استان، در صورت نبود برنامه مناسب برای عرضه و صادرات، با چالش جدی مواجه خواهند شد؛ چراکه تداوم نگهداری محصولات و نبود امکان عرضه مناسب، هزینه‌های تولیدکنندگان را افزایش داده و می‌تواند موجب آسیب به زنجیره تولید شود.
رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و محیط زیست اتاق بازرگانی تبریز با اشاره به اختیارات تفویض‌شده به استان‌ها خاطرنشان کرد: اختیاراتی که در این زمینه داده شده، تاکنون به اندازه کافی مورد استفاده قرار نگرفته است و انتظار می‌رود ظرفیت‌های موجود برای حل مسائل بخش کشاورزی به شکل جدی‌تری به کار گرفته شود.
جعفری همچنین از اقدامات کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی تبریز برای بررسی مسائل تخصصی این بخش خبر داد و گفت: در این زمینه چندین نامه از سوی کمیسیون تهیه و ارسال شده و با مشارکت حدود ۳۵ نفر از اساتید دانشگاه‌های تبریز، سهند و مراغه، همچنین تعدادی از افراد باتجربه، متخصصان، صاحب‌نظران و مدیران ارشد، موضوعات مختلف بخش کشاورزی مورد بررسی و تبیین قرار گرفته است. علی الخصوص مسائل مرتبط با دریاچه ارومیه از جمله موضوعاتی بوده که با حضور متخصصان و صاحب‌نظران مورد بررسی قرار گرفته است، اما با وجود این اقدامات، حمایت مورد انتظار از بخش کشاورزی صورت نگرفته است.
جعفری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت ساماندهی فرآیند ثبت سفارش، اظهار کرد: ثبت سفارش باید به‌صورت آماری ثبت و این فرآیند جمع شود؛ چرا که در سایر کشورهای دنیا، موضوع ثبت سفارش حل شده و به پایان رسیده است.

تاب‌آوری بخش کشاورزی نیازمند داده‌های دقیق است
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری آذربایجان شرقی اعلام کرد که از سال ۱۴۰۴ در سه مرحله، اختیاراتی در حوزه‌های مدیریت مرز و گمرک، توسعه صادرات و تعامل با کشورهای همسایه، واردات کالاهای اساسی و نهاده‌های دامی و برخی اختیارات وزرا به استان تفویض شده است.
در نتیجه این اقدامات، ۵۵ هزار تن کالای اساسی به ارزش ۶۰ میلیون یورو ثبت سفارش شده که بخشی از آن وارد کشور و استان شده است. همچنین شورای تأمین استان برای تسهیل واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه تولید، قطعات و لاستیک سنگین و ماشین‌آلات خطوط تولید اختیاراتی در نظر گرفته که می‌توان از این ظرفیت برای تأمین بذر، سموم و سایر نهاده‌های کشاورزی نیز استفاده کرد.
روایی مهم‌ترین چالش بخش کشاورزی را نبود آمار دقیق، به‌ویژه درباره صنایع تبدیلی و تکمیلی دانست و تأکید کرد که در شرایط جنگی این ضعف می‌تواند امنیت غذایی را با مشکل جدی مواجه کند.
 به گفته وی، باید زنجیره‌های حیاتی مانند گوشت، لبنیات، تخم‌مرغ، گندم و حبوبات شناسایی و واحدهای اولویت‌دار برای تأمین انرژی، سوخت و حمایت مالی مشخص شوند.
وی همچنین خواستار هدفمند شدن حمایت بانک‌ها، شناسایی دقیق واحدهای نیازمند حمایت، تدوین برنامه تاب‌آوری و افزایش بهره‌وری شد و تأکید کرد که در نهایت باید ۵ تا ۱۰ مسئله اصلی و قابل حل در حوزه امنیت غذایی شناسایی و برای آنها راهکارهای عملی و قانونی تدوین شود.

مدیریت یکپارچه زنجیره تولید کشاورزی در شرایط جنگی ضرورتی دوچندان دارد
مشاور کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی تبریز با اشاره به تغییر رویکرد این کمیسیون پس از جنگ و شکل‌گیری ضرورت‌های جدید، گفت: موضوع دریاچه ارومیه و مسائل مرتبط با آن همچنان از اولویت‌های اصلی کمیسیون است، اما با توجه به شرایط جدید، بررسی وضعیت بخش کشاورزی استان در شرایط جنگی نیز در دستور کار قرار گرفته است.
احمد کاظم‌زاده افزود: این سومین جلسه‌ای است که شرایط بخش کشاورزی استان در وضعیت جنگی مورد بررسی قرار می‌گیرد. مباحث مطرح‌شده در جلسات پیشین نیز منجر به تهیه و ارسال نامه‌هایی به استانداری و مراجع فراتر شده و تلاش شده است موضوعات و چالش‌های شناسایی‌شده از مسیرهای اجرایی و تصمیم‌گیری پیگیری شود.
مشاور کمیسیون کشاورزی اتاق تبریز ادامه داد: با توجه به شرایط ایجادشده پس از محاصره و شکل‌گیری الزامات جدید، موضوع مدیریت یکپارچه که در مباحث قبلی نیز به‌عنوان یک فرایند کلیدی و شاه‌کلید حل مسائل مطرح شده بود، اکنون اهمیت دوچندانی پیدا کرده است.
وی تأکید کرد: در شرایط جنگی، تشدید محاصره، فقرامنیت غذایی و شکل‌گیری شرایط جنگ اقتصادی، اهمیت این موضوع را نسبت به گذشته بیشتر کرده است. بنابراین، مسئله کشاورزی مساله امنیتی است و با امنیت غذایی و حتی حیات و تداوم فعالیت نهادها و بخش‌های مختلف ارتباط مستقیم دارد.
وی افزود: در شرایط فعلی باید عوامل مؤثر بر زنجیره تولید به‌صورت دقیق شناسایی و علت‌یابی شوند و برای هر یک از مشکلات، راهکار مشخص و قابل اجرا ارائه شود تا بتوان به نتیجه مطلوب دست یافت.
مشاور کمیسیون کشاورزی اتاق تبریز خاطرنشان کرد: مهم‌ترین هدف این نشست نیز رسیدن به همین نقطه است؛ یعنی شناسایی عوامل مؤثر بر زنجیره تولید کشاورزی، علت‌یابی مشکلات و دستیابی به راهکارهایی که بتواند در شرایط جنگی، استمرار تولید و امنیت غذایی را تضمین کند.

تأمین سوخت زمستانی، مهم‌ترین دغدغه کشاورزان است
مدیرعامل شرکت شهرک‌های کشاورزی با اشاره به مشکلات عینی و روزمره تولیدکنندگان بخش کشاورزی، تأمین سوخت در فصل زمستان را یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فعلی این بخش عنوان کرد و خواستار اتخاذ تصمیم‌های عملی و موردی برای حل مشکلات کشاورزان شد.
میرمحسن موسوی ادامه داد: در زمینه تأمین گاز نیز تعرفه مشخص و روشنی وجود ندارد و تولیدکنندگان با وجود مراجعه و پیگیری، هر روز با شرایط و تعرفه‌های جدیدی مواجه می‌شوند که این وضعیت، برنامه‌ریزی را برای فعالان بخش کشاورزی دشوار کرده است.
وی افزود: چاره‌ای جز اتخاذ تصمیم فوری برای این موضوع وجود ندارد. در حال حاضر بسیاری از کشاورزان نمی‌دانند برای فصل آینده کشت کنند یا نه و ادامه این وضعیت می‌تواند تصمیم‌گیری برای تولید را با مشکل مواجه کند.
محدودیت منابع بانکی، تأمین سرمایه در گردش کشاورزان را دشوار کرده است
مسئول اعتبارات بانک کشاورزی با اشاره به محدودیت منابع این بانک، گفت: بخش عمده منابع بانک از محل وصول مطالبات تأمین می‌شود و در حال حاضر حدود دو همت منابع راکد در اختیار واحدهایی قرار دارد که برای آزادسازی این منابع، باید فرایند وصول بدهی آنها طی شود تا امکان حمایت از واحدهای فعال فراهم شود.
یوسف طاهرنیا افزود: برای اجرای این فرایند نیز لازم است موضوع در ستاد تسهیل و رفع موانع تولید مورد بررسی قرار گیرد و تصمیمات لازم در این چارچوب اتخاذ شود؛ بنابراین در مواردی که بانک در اجرای ضوابط و فرایندهای مربوط به وصول مطالبات با محدودیت مواجه است، نباید ایرادی متوجه بانک شود.
وی تأکید کرد: برای حل این مشکل، نهادهای سیاسی و دستگاه‌های متولی که از اختیار لازم برخوردارند، باید منابع مورد نیاز بانک‌ها را تأمین کنند تا بانک بتواند این منابع را در اختیار کشاورزان و واحدهای تولیدی قرار دهد.

بانک‌ها باید برای تأمین سرمایه در گردش بخش کشاورزی پای کار بیایند
معاون بهبود تولیدات گیاهی با اشاره به افزایش هزینه‌های تولید در بخش کشاورزی، گفت: با حذف ارز ترجیحی، بخش کشاورزی متحمل آسیب و افزایش هزینه شد و از آنجا که این بخش به سرمایه در گردش بالایی نیاز دارد، ضروری است بانک‌ها در تأمین منابع مالی مورد نیاز تولیدکنندگان نقش پررنگ‌تری ایفا کنند.
صادق نادری با تأکید بر ضرورت واقع‌بینی در موضوع قیمت محصولات کشاورزی افزود: نباید در جامعه این انتظار ایجاد شود که محصولات کشاورزی پس از جنگ با قیمت‌هایی پایین‌تر از گذشته عرضه شوند؛ چراکه وقتی هزینه‌های تولید افزایش یافته و محصول با قیمت‌های قبلی تولید نمی‌شود، نمی‌توان انتظار داشت همان محصول با قیمت پایین‌تر به بازار عرضه شود.
نادری با اشاره به ظرفیت گلخانه‌های کوچک افزود: در زمینه گلخانه‌های کوچک باید با تجمیع تولید، زمینه لازم برای ساماندهی و توسعه صادرات محصولات آنها فراهم شود. همچنین در حوزه نهاده‌ها نیز باید مجوزهای لازم برای واردات صادر شود تا در صورت نیاز، امکان تأمین نهاده‌های مورد نیاز از مسیر واردات وجود داشته باشد.

حمایت از تولید نیازمند تغییر نگرش و توسعه زنجیره‌های تولید است
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با تأکید بر لزوم تغییر نگرش در سیاست‌های تولید و حمایتی گفت با توجه به شرایط جدید اقتصادی، شیوه‌های گذشته پاسخگو نیست و تولید باید بر اساس نیاز واقعی بازار و میزان مصرف مدیریت شود.
به گفته صمد زمان‌زاد قویدل، حدود ۷۰ هزار تن محصول به‌صورت حمایتی خریداری و ذخایر پشتیبانی کشور تکمیل شده است؛ با این حال طبق دستورالعمل جدید، امکان خرید حمایتی حدود ۳۰ هزار تن دیگر وجود دارد.
وی همچنین بر ضرورت مدیریت جوجه‌ریزی متناسب با عرضه و تقاضا تأکید کرد و گفت متوسط جوجه‌ریزی آذربایجان شرقی پس از عید حدود ۵.۵ میلیون قطعه بوده است. به اعتقاد وی، صدور مجوزهای جوجه‌ریزی در کشور نیز باید بر اساس ظرفیت مصرف، مناسبت‌ها و نیاز واقعی بازار انجام شود تا تعادل میان تولید و تقاضا حفظ شود.

تاب‌آوری بخش کشاورزی و امنیت غذایی باید در شرایط جنگی تقویت شود
معاون بازرگانی و صنایع کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با اشاره به ضرورت بازنگری در سیاست‌ها و برنامه‌های بخش کشاورزی متناسب با شرایط جنگی، گفت: برنامه‌ها و بخشنامه‌های موجود عمدتاً برای شرایط عادی تدوین شده‌اند و در شرایط فعلی باید تاب‌آوری بخش کشاورزی و امنیت غذایی مورد توجه جدی قرار گیرد.
مهردادی اظهار کرد: موضوع واردات استانی تا پیش از این عملاً انجام نمی‌شد و واحدهای کوچک نیز امکان حضور و فعالیت در این حوزه را نداشتند، اما پس از تفویض اختیار از سوی رئیس‌جمهور و دریافت مجوز از شورای تأمین استان، زمینه برای انجام این کار فراهم شد. در ابتدا، موضوع واردکنندگان و نحوه فعالیت آنها با دشواری‌هایی همراه بود، اما با مکاتبات و پیگیری‌های انجام‌شده، این مسئله تا حدود زیادی برطرف شد و امکان استفاده از ظرفیت واردات استانی فراهم شد.
معاون بازرگانی و صنایع کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی در ادامه به تدوین اطلس مشکلات بخش کشاورزی اشاره کرد و گفت: در پی دستور دولت، اطلس مشکلات بخش کشاورزی تهیه و به وزارتخانه ارائه شد تا در نهایت برای تصمیم‌گیری به دولت منتقل شود.
مهردادی با بیان اینکه برنامه هفتم توسعه و پنج‌ساله کشور عمدتاً بر مبنای شرایط عادی تدوین شده‌اند، افزود: این برنامه‌ها و بخشنامه‌ها برای شرایط پیش از جنگ و پیش از ۱۰ دی‌ماه ۱۴۰۴ نوشته شده‌اند و طبیعتاً پاسخگوی شرایط جدید نیستند. در شرایط فعلی، بخش کشاورزی برای ادامه تولید و تأمین امنیت غذایی، نیازمند امنیت، تسهیلات و سیاست‌های متناسب با شرایط جدید است.
وی با اشاره به جمع‌بندی انجام‌شده در خصوص طرح تاب‌آوری بخش کشاورزی گفت: مشکلات آب، برق، گاز، نقدینگی، تسهیلات، مسائل مالیاتی، تغییرات اقلیمی و ضعف اقتصادی، همگی در این بخش وجود دارند، اما در کنار همه این موارد، موضوع اصلی این است که بخش کشاورزی باید از ظرفیت تاب‌آوری لازم برای عبور از بحران‌ها برخوردار باشد.
معاون بازرگانی و صنایع کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی همچنین بر ضرورت حل مشکل سوخت در فصل زمستان تأکید کرد و گفت: مسئله سوخت زمستانی باید هرچه سریع‌تر تعیین تکلیف شود؛ چراکه تداوم تولید در بسیاری از واحدهای کشاورزی، دامداری و گلخانه‌ای به تأمین پایدار انرژی وابسته است.